Là bố mẹ, chúng ta có thể không hiểu rõ con học Phonics như thế nào, có hiệu quả với phương pháp này không? Có thể cũng chưa biết phương pháp học Phonics là gì? Hoặc bản thân cũng muốn cùng con chinh phục môn ngoại ngữ – tiếng Anh thông qua hình thức dạy phonics này. Với suy nghĩ đó, Ngoại Ngữ Khơi Nguồn sẽ chia sẻ với bố mẹ một số cách, hoạt động đơn giản mà bố mẹ hoàn toàn có thể làm để cùng con ôn tập Phonics mỗi ngày.
Nội dung
Học bảng chữ cái ngữ âm Phonics qua Flashcards:
Flashcard: những tấm thẻ chứa chữ cái, hình ảnh, con số, hình minh họa nhiều màu sắc… được sử dụng trong việc dạy và học, giúp hỗ trợ việc ghi nhớ thông tin cho con trẻ. Nếu bố mẹ chưa có kinh nghiệm trong việc dạy Phonics cho trẻ, bộ flashcard này sẽ là một bước khởi đầu đơn giản và hiệu quả nhất.
Có thể tự lên mạng Internet tìm và in màu ra, hoặc cũng có thể liên hệ mua tại nhà sách hoặc các trang thương mại điện tử. Thẻ viết 26 chữ cái tiếng Anh (có thể viết hoa, viết thường hay cả hai) để giúp trẻ tập ghi nhớ mặt chữ cũng như cách phát âm từng chữ cái. Sau khi con đã phân biệt được hết các chữ cái và phát âm gần như chính xác, bố mẹ hãy để những tấm thẻ này lẫn vào nhau và chọn ngẫu nhiên một tấm rồi nhờ con phát âm từng chữ.
Đối với tiếng Anh, một số từ có thể có nhiều hơn một cách phát âm, bố mẹ cũng có thể gợi ý để trẻ tự mình phát hiện ra những cách phát âm này.
Ví dụ: Con nói đúng, chữ a trong tiếng Anh đọc là /ei/, nhưng chữ “a” trong từ “cat” (con mèo) thì phát âm là gì? (phát âm là /ae/), trong “was” phát âm là gì? (phát âm là /o/), trong “baby” (đứa bé) phát âm là gì? (phát âm là /ei/), trong “father” (cha) phát âm là gì? (phát âm là /a/), trong “orange” (quả cam) phát âm là gì? (phát âm là /i/)…
Chỉ cần học thuộc bảng âm của chữ cái tiếng Anh (gọi là Phonics alphabet), bé đã có thể phát âm chuẩn tất cả các từ đơn giản có cấu trúc CVC – Consonant Vowel and Consonant (nguyên âm – phụ âm – nguyên âm) như cat (/k, æ, t/), bat (/b-a-t), mud (m-ă-d)… Nhờ vậy, bé sẽ cảm thấy phát âm tiếng Anh cũng đơn giản và gần gũi gần như tiếng Việt.
Khi con đã nhận biết và đọc được hết các chữ cơ bản, bố mẹ có thể dùng flashcard để dạy con các chữ ghép, như các cặp nguyên âm: /ea/, /ee/, /oa/, /ai/.. hay các cặp phụ âm: /sh/, /ch/, /th/, và /wh/.
Kết hợp ngữ âm với những Flashcards chứa hình ảnh
Bắt đầu luyện tập với một nhóm nhiều hình ảnh khác nhau. Chọn ra hai hay ba phụ âm đầu có cách đọc khác nhau và những hình ảnh minh hoạ cho 3 chữ cái đó. Ví dụ: bố mẹ chọn ra ba phụ âm /b/, /s/, and /t/, con sẽ phân loại các hình có ngữ âm đầu tiên rơi vào một trong ba phụ âm đó. Các flascards có thể là các từ: bear, peanuts, spell, spoon, sunflower, spring, sunset, train, tree. Có thể đưa ra gợi ý như “Âm đầu tiên con nghe được trong từ ‘bear’ là gì? Chữ nào sẽ được đọc là /b-/? Là chữ b,s hay t?”
Thử thách bằng cách cho trẻ phân loại hình dựa trên âm cuối. Ví dụ, tìm các hình ảnh có từ bat, frog, run, bag, spot, and corn. Hỏi con những câu tương tự như với âm đầu: “Âm cuối cùng con nghe được trong từ ‘frog’ là gì?”
Tập trung vào các nguyên âm và các chữ ghép. Cuối cùng, dạy con học cách nhận biết và phân loại các bức tranh dựa trên âm giữa – những nguyên âm hay chữ ghép. Ví dụ, dạy trẻ phân loại các bức tranh dựa trên âm giữa như: chair, cherries, shoe, sheep, thread, three, wheat, whiskers. Bố mẹ dẫn dắt con bằng những câu hỏi gợi ý “Âm nằm giữa từ ‘boat’ là gì con nhỉ?”.
Thay thế chữ cái để tạo thành từ mới
Dạy con hiểu khi chúng ta thay một chữ cái, cả từ sẽ thay đổi. Ví dụ, “c”, “a” và “t” để tạo thành chữ “cat”. Bố mẹ có thể đọc từ đó để trẻ nghe và tự mình sắp xếp những chữ cái từ trái qua phải để tạo thành từ đó. Gợi ý cho con khi cần thiết, như: “‘Cat’, ‘car’ và ‘cup’ đều bắt đầu bằng một chữ cái giống nhau. Con có nhớ từ ‘car’ bắt đầu bằng chữ gì không?”
Nâng dần mức độ khó bằng những âm phức tạp hơn. Ví dụ, yêu cầu con phải tìm chữ nào có thể thay thế chữ “h” trong từ “hat” để có được chữ “chat”. Ghép xong yêu cầu trẻ đọc to từ vừa ghép được. Bố mẹ cũng có thể tiếp tục thử thách con bằng cách hỏi con xem làm thế nào để biến từ “chat” thành “chap”. Khi con đã dần quen với những từ đơn giản, bố mẹ cũng có thể thử những từ mới dài hơn và phức tạp hơn.
Củng cố Phonics qua việc đọc sách
Để củng cố các kỹ năng như trên, bố mẹ tìm mua những quyển sách luyện tập Phonics mà trẻ đã học. Phụ huynh có thể dễ dàng tìm thấy những cuốn sách Phonics xoay quanh từng chủ đề cụ thể phù hợp với độ tuổi, trình độ cũng như sở thích của con.
Việc đọc một cuốn sách yêu thích nhiều lần không nhất thiết chỉ là để rèn luyện phát âm cho con, mà còn nhằm giữ cho con luôn phấn khích mỗi khi được nghe đọc sách.
Lắng nghe con đọc sách. Khi trẻ đã có thể tự đọc sách, bố mẹ nên khuyến khích con đọc, lắng nghe thật chăm chú và thể hiện sự thích thú bằng cách nói những câu khơi gợi như “Ồ”, “Vậy ư”, “Thật là ngạc nhiên”. Khi con lúng túng trước một từ nào đó, hãy giúp con đánh vần từng từ một. Trường hợp con vẫn không thể nào đọc được từ đó thì hãy đọc giùm con, đừng để cho con bị nản lòng và bỏ cuộc.
Sử dụng các ứng dụng, phần mềm dạy Phonics
Có nhiều ứng dụng trên các thiết bị thông minh giúp trẻ học cách phát âm. Một trong số đó là Magic phonics, ABC Phonics cho Android 7.2, Mr Thorne Does Phonics: Blends and Spellings, Simplex Spelling Phonics 1,… bố mẹ có thể tham khảo để có thể cùng học với con.
Khi trẻ đang ở độ tuổi từ 3-8, Phonics chính là phương pháp hiệu quả nhất. Phonics giúp trẻ cải thiện khả năng đánh vần, nhanh chóng học được nhiều từ mới và dần dần sẽ có thể sớm biết đọc trôi chảy. Ở giai đoạn đầu tiên của quá trình học đọc, bố mẹ có thể tham khảo thêm những trò chơi học tiếng Anh dành cho gia đình, để biến giờ học của con trở nên thú vị hơn và nhiều niềm vui hơn.