
Nội dung
1. Phát triển kỹ năng tư duy
Theo nghiên cứu của Lev Vygotsky – một nhà tâm lý học người Liên Xô – về giáo dục sớm cho trẻ em, trẻ học cách sử dụng những công cụ của tư duy từ người lớn. Nói cách khác, trẻ học cách sử dụng ngôn ngữ từ người lớn bởi vì ngôn ngữ chính là công cụ của tư duy. Do đó, những lớp học giáo dục sớm về ngôn ngữ là môi trường lý tưởng để hỗ trợ các con phát triển kỹ năng tư duy. Minh chứng cụ thể cho điều này có thể được lý giải qua một tình huống giả định như sau:
Trong lớp học tiếng Anh, sau hoạt động TPR (Total Physical Response), Ken, một cậu bé 4 tuổi nằm lăn xuống sàn, trong khi những em còn lại vẫn đứng thành vòng tròn để chờ đợi sự hướng dẫn tiếp theo của giáo viên. Điều này có nghĩa là vẫn chưa có công cụ nhận thức đúng đắn để giúp cậu bé chú ý vào giờ học. Do đó, trong tình huống này, giáo viên cần giúp con tập trung bằng cách chỉ vào những bạn khác và đưa ra ví dụ: Look at Kai! (Hãy nhìn Kai!) He’s still standing. (Bạn ấy vẫn đang đứng!) Look at Kevin! (Hãy nhìn Kevin!) He’s still standing. (Bạn ấy vẫn đang đứng!) Look at Bonny! (Hãy nhìn Bonny!) She’s still standing. (Bạn ấy vẫn đang đứng!) And now, look at yourself. (Và bây giờ, hãy nhìn con!) Your are standing still, too. (Con cũng đang đứng như thế.) Good, Ken! (Tốt lắm, Ken à!) Very good! (Rất tốt!). We are all standing. (Tất cả chúng ta đều đang đứng.)
Thông đó qua ví dụ trên, có thể thấy, những quy tắc chung trong lớp học giữa giáo viên và các con sẽ được tự động thiết lập sau một khoảng thời gian nhất định. Đồng thời, vai trò của giáo viên trong quá trình này là cực kỳ quan trọng. Giáo viên cần quan sát các con và làm mẫu về những ứng xử đúng mực từng bước từng bước một trong quá trình phát triển. Giáo viên có thể dùng cử chỉ, điệu bộ, biểu tượng, hình ảnh,… làm vai trò trung gian để qua đó nhắc nhở các con về những cách hành xử đúng mực. Từ đó, các con sẽ được hỗ trợ thường xuyên, dần dần, các con sẽ học được cách làm mọi việc một cách độc lập và tự tin. Trong lớp học, giáo viên giữ vai trò là một người điều hành lớp học để giúp các con có cái nhìn sâu sắc vào cách ứng xử đúng mực và các con sẽ lựa chọn làm theo cách tốt nhất tuỳ từng hoàn cảnh.
Theo cách giáo dục tương tự như thế, ở Ngoại ngữ Khơi Nguồn, các thầy cô sẽ hướng dẫn các con làm quen với việc nhận thức các con số, kích thước, hình ảnh, không gian,… và từng bước giúp các con xây dựng được tư duy ngôn ngữ mạch lạc và phát triển kỹ năng nhận thức đối với thế giới xung quanh.
2. Cung cấp ngôn ngữ đầu vào tối ưu
Ở độ tuổi mầm non, âm thanh là yếu tố cực kỳ quan trọng để thu hút các con. Do đó, các con sẽ học được rất nhiều thông qua lời nói và các hoạt động trực quan như những câu chuyện, bài hát, nhịp điệu, giai điệu, hình ảnh, những đồ vật mô phỏng thực tế và thông qua cử chỉ, điệu bộ, sự di chuyển (bao gồm cả game và những quy tắc đơn giản). Có nhiều bằng chứng rõ ràng cho thấy rằng các con học ngôn ngữ mới rất tốt khi các con nhập vai và đắm mình vào thế giới ngôn ngữ. Chẳng hạn, các con sẽ học ngôn ngữ từ bố mẹ, bạn bè, hàng xóm, giáo viên và từ đó sử dụng ngôn ngữ một cách tự nhiên. Tuy lớp học không thể xây dựng được tất cả các tình huống thực tế cho các con nhưng thầy cô vẫn thiết lập những ngữ cảnh phù hợp, các lớp kỹ năng mang tính thực hành ngôn ngữ cao để các con có được những giờ học thực ý nghĩa, sử dụng ngôn ngữ tiếng Anh mà người bản xứ sử dụng trong cuộc sống đời thường và những hoạt động bổ ích.
Một điều vô cùng quan trọng nữa đó là cách mà giáo viên tương tác với các con chính là cách mà các tiếp thu ngôn ngữ đang học và học sự tương tác. Để khiến lớp học bổ ích, vui nhộn và tự nhiên nhất có thể, giáo viên cũng cần thích nghi với việc sử dụng ngôn ngữ một cách bao quát để giao tiếp với các con. Điều này yêu cầu giáo viên phải phát triển những kỹ năng mà mình quan sát được từ cách ba mẹ, ông bà và gia đình nói chuyện với trẻ con. Hay nói cách khác, giáo viên cần đơn giản hóa ngôn ngữ khi giao tiếp với các con. Qua đó, có thể thấy, việc cung cấp đầu vào ngôn ngữ tối ưu sẽ hỗ trợ các con tiếp thu một cách hiệu quả nhất.
3. Vượt ra ngoài mô hình học tập đầu vào – đầu ra
Trẻ con thích thú với việc bắt chước theo những gì các con thấy và nghe. Do đó, bắt chước là phương thức quan trọng đầu tiên để các con bắt đầu học nói. Tuy nhiên, việc học ngôn ngữ thành công không có nghĩa là con chỉ lặp lại được những gì con nghe được từ thầy cô mà học ngôn ngữ thành công được đánh giá thông qua việc các con sử dụng được ngôn ngữ một cách sáng tạo. Ba mẹ thường đo lường chất lượng học tập ngôn ngữ của con trẻ thông qua lượng ngôn ngữ mà các con nói. Thực tế, trong quá trình học, giáo viên sẽ hướng dẫn các con bắt chước trước, rồi dần dần để các con tập nói những điều về chính bản thân mình. Trẻ con thích thú với việc bắt chước theo những điều khiến các con cảm thấy hào hứng và xúc động. Do đó, đầu vào ngôn ngữ khiến các con hứng thú là vô cùng quan trọng. Ví dụ, nếu các con yêu thích một câu chuyện mà con được nghe thầy cô kể hoặc từ băng ghi âm thì các con sẽ thích bắt chước nói theo. Theo cách đó, ngữ điệu hấp dẫn và nhịp nhàng sẽ giúp các con nhớ phần nào đó của câu chuyện một cách dễ dàng và con sẽ yêu thích việc nói theo.
Một điểm quan trọng nữa để giúp các con phát triển kỹ năng nói đó là các con thường rất thích nói vu vơ và hăm hở trong việc nói những cuộc hội thoại đơn giản. Bởi vì, trong những cuộc hội thoại đơn giản, các con có thể nói theo công thức được “đúc sẵn” chứ không cần sáng tạo bằng việc ghép các từ riêng lẻ thành câu. Vì vậy, giáo viên khuyến khích các con tham gia thường xuyên vào những cuộc hội thoại đơn giản sẽ giúp các con học những phần rất quan trọng trong ngôn ngữ từng chút, từng chút một. Dần dần, các con sẽ nói được những câu chuyện tán gẫu được và sử dụng ngôn ngữ theo cách tự nhiên nhất. Thông qua đó, các con còn được rèn luyện tính cách hòa đồng và kỹ năng giao tiếp. Chất lượng của đầu vào giữ vai trò quan trọng trong quá trình dạy và học nhưng để việc học thành công, giáo viên cần phải có cái nhìn vượt ra khỏi một mô hình đầu vào – đầu ra. Giáo viên cũng cần quan tâm đến các động lực về phương diện thể chất và xã hội trong lớp học trên cơ sở rằng học tập không chỉ đơn giản là một quá trình nhận thức mà còn nằm trong bối cảnh xã hội của nó và được thể hiện về thể chất thông qua cử chỉ, giọng nói và chuyển động. Do đó, giáo viên cần mở rộng trọng tâm và xem xét nhiều yếu tố liên quan đến việc học ngôn ngữ.
